Hối phiếu là gì? Những điều cần biết về Bill of Exchange

Khái niệm vay nợ hối phiếu là gì đươc rất nhiều người quan tâm, đặc biệt là những người đang thiếu vốn, muốn vay tiền tại ngân hàng và các tổ chức tín dụng uy tín. Nếu bạn cũng quan tâm đến hình thức vay nợ này và chưa hiểu rõ về ý nghĩa và đặc điểm của hối phiếu thì hãy theo dõi ngay những chia sẻ trong bài viết dưới đây của chúng tôi. Tất cả sẽ được chia sẻ rất chi tiết dưới đây!

Hối phiếu là gì?

Hối phiếu trong tiếng Anh là “Bill of Exchange”. Đây là một loại giấy chứng nhận vay nợ ngắn hạn. Mà theo đó, người đi vay (người phát hành hối phiếu) có trách nhiệm phải thanh toán khoản nợ cho người cho vay khi đến hạn hoặc ngay khi nhận được hối phiếu đòi nợ.

Hoi phieu la gi?

– Hối phiếu có thể được bán với giá chiết khấu (mức giá thấp hơn mệnh giá trên hối phiếu) với mức lãi suất ngắn hạn trên thị trường với điều kiện hối phiếu được chấp nhận và ký hậu. Người chấp nhận này có thể là ngân hàng.

– Thời hạn của hối phiếu được quy định là không quá 6 tháng. Hối phiếu thường được sử dụng trong các hoạt động kinh doanh trong và ngoài nước. Tuy nhiên, hiện nay, việc phát hành các hối phiếu nội địa thường ít hơn bởi hình thức vay vốn trực tiếp từ ngân hàng mang đến nhiều thuận lợi hơn cho khách hàng. Hối phiếu nước ngoài vẫn được sử dụng phổ biến trong các hoạt động giao dịch ngoại thương (ví dụ: vận tải hàng hóa).

– Một loại hối phiếu đặc biệt chính là tín phiếu kho bạc. Hối phiếu này được phát hành bởi Chính phủ, mục đích cho việc trả nợ ngắn hạn.

Đặc điểm của hối phiếu

Để xác định một chứng nhận vay nợ ngắn hạn có phải là hối phiếu hay không, chúng ta cần xác định thông qua các đặc điểm nổi bật sau của hối phiếu:

  • Tính bắt buộc

Người phát hành hối phiếu có nghĩa vụ bắt buộc phải thanh toán khoản nợ cho người hưởng hối phiếu ngay khi đến hạn hoặc nhận được hối phiếu đòi nợ. Đây là đặc điểm quan trọng nhất của hối phiếu. Theo quy định, người phát hành hối phiếu không được từ chối thanh toán nợ với bất kỳ lý do nào.

  • Tính trừu tượng

Các thông tin được biểu đạt trên tờ hối phiếu chỉ thể hiện khoản tiền vay và nội dung liên quan đến việc thanh toán khoản nợ (kỳ hạn trả nợ, người trả tiền hối phiếu, người ký phát hối phiếu,…). Ngoài ra, hối phiếu không ghi rõ mục đích của việc vay vốn, sinh ra tờ hối phiếu này.

  • Tính lưu thông

Bản chất của hối phiếu là một loại giấy đòi nợ. Chính vì vậy, so với nhiều loại giấy chứng nhận vay nợ, hối phiếu có thể được chuyển nhượng từ người này sang người khác trong suốt thời hạn có giá trị của hối phiếu.

Các bên tham gia hối phiếu

Để phát hành hối phiếu trong một hoạt động kinh doanh, thương mại, đặc biệt là thương mại quốc tế, cần có rất nhiều các bên cùng tham gia, cụ thể:

  • Drawer – người ký phát hối phiếu: Người nhận tiền. Đây có thể là người xuất khẩu, các bên cung ứng dịch vụ, người bán,…
  • Drawee – người bị ký phát: Người trả tiền. Là người nhập khẩu hàng hóa.
  • Beneficiary – người hưởng lợi: Là người được nhận khoản tiền thanh toán.
  • Acceptor – người chấp nhận: khi drawee chấp nhận thì acceptor có trách nhiệm thanh toán hối phiếu đó khi tới hạn.
  • Endorser – người chuyển nhượng: người có khả năng chuyển quyền hưởng lợi từ hối phiếu sang cho người khác bằng thủ tục ký hậu hoặc trao tay
  • Holder or Bearer – người cầm phiếu: người có quyền nhận hối phiếu khi hối phiếu được thanh toán.

Các loại hối phiếu

Có rất nhiều cách để phân hối phiếu thành nhiều loại khác nhau. Chúng ta cùng tìm hiểu kỹ hơn về các loại hối phiếu ngay sau đây:

1. Theo thời hạn trả tiền

Trên mỗi hối phiếu đều có thông tin về thời hạn trả tiền, ví dụ “At sight” hoặc “At 6 days”.Dựa vào thông tin này, mọi người sẽ hiểu hối phiếu này thuộc dạng trả tiền ngay hay trả chậm.

  • Hối phiếu trả tiền ngay

+ Thể hiện bằng dòng chữ “At sight…..”

+ Hối phiếu trả ngay được sử dụng khi người hưởng hối phiếu muốn khách hàng trả tiền ngay đối với hình thức thanh toán nhờ thu trả ngay (D/P) hoặc ngân hàng mở trả tiền ngay (L/C sight).

  • Hối phiếu trả chậm

+ Thể hiện bằng dòng chữ “At x days after….” (số ngày được ghi cụ thể trên hối phiếu)

+ Hối phiếu trả chậm được sử dụng khi người hưởng muốn khách hàng hoàn thành nghĩa vụ thanh toán sau X ngày trong thanh toán nhờ thu trả chậm (D/A) hoặc ngân hàng mở trả tiền châm (L/C trả chậm).

2. Theo tính chất chuyển nhượng

Việc chuyển nhượng hối phiếu có được phép hay không còn phụ thuộc vào tính chất của loại hối phiếu đó. Chúng ta sẽ có một số loại hối phiếu được phân loại theo tính chất chuyển nhượng như sau:

  • Hối phiếu đích danh

Loại hối phiếu này chỉ dành riêng cho tên cá nhân, tổ chức được ghi trên Hối phiếu mới được thụ hưởng khoản tiền trên đó. Hối phiếu này không thể chuyển nhượng cho bất kỳ ai bằng cách ký hậu hay trao tay.

Trên hối phiếu đích danh sẽ được thể hiện thông tin người hưởng bằng cách ghi rõ “Pay to…” hoặc “Beneficiary…” cùng tên người thụ hưởng.

  • Hối phiếu theo lệnh

Hối phiếu này được thanh toán theo yêu cầu của người thụ hưởng và có thể chuyển nhượng bằng cách ký vào mặt sau của hối phiếu.

Trên hối phiếu theo lệnh sẽ thể hiện thông tin bằng cách ghi rõ “Pay to order of….” cùng tên người thụ hưởng.

  • Hối phiếu vô danh

Trên nội dung của hối phiếu không ghi thông tin chính xác của người thụ hưởng khoản tiền được ghi trên hối phiếu. Bất cứ ai sở hữu hối phiếu này đều có thể là người hưởng thụ. Hối phiếu vô danh có thể được tự do chuyển nhượng bằng cách ký hậu hoặc trao tay.

3. Theo chứng từ đi kèm

Tùy thuộc vào thỏa thuận của người phát hành và người hưởng hối phiếu sẽ có 2 loại hối phiếu được phân biệt dựa vào chứng từ đi kèm.

  • Hối phiếu trơn – Clean Bill of Exchange

Hối phiếu trơn được người xuất khẩu sử dụng để đòi tiền khi toàn bộ các chứng từ liên quan đến lô hàng đã được gửi trực tiếp cho người nhập khẩu.

Có 2 cách để đòi tiền thông qua hối phiếu trơn:

+ Trường hợp thanh toán nhờ thu trơn – Clean Collection: Hối phiếu trơn sẽ được gửi cho ngân hàng của nhà xuất khẩu đến bên nhập khẩu.

+ Trường hợp thanh toán tín dụng trơn – Clean Credit: Hối phiếu trơn sẽ được gửi cho ngân hàng của nhà xuất khẩu đến ngân hàng của bên nhập khẩu (ngân hàng mở).

  • Hối phiếu kèm chứng từ – Documentary Bill of Exchange

Ngược lại với hình thức Clean Bill of Exchange, người xuất khẩu sẽ gửi hối phiếu kèm bộ chứng từ liên quan đến lô hàng xuất trình cho ngân hàng thông qua 1 trong 2 hình thức thanh toán: tín dụng chứng từ hoặc nhờ thu chứng từ.

4. Một số cách phân loại khác

Ngoài 3 cách phân loại hối phiếu phổ biến ở trên, thì cũng có một số loại hối phiếu được phân biệt vào các nhóm khác nhau như:

– Phân loại theo hình thức thanh toán: Hối phiếu cho việc thanh toán theo hình thức nhờ thu; Hối phiếu cho việc thanh toán theo hình thức tín dụng chứng từ.

– Phân loại theo pháp nhân phát hành: Hối phiếu doanh nghiệp và hối phiếu ngân hàng.

– Phân loại theo nghiệp vụ chấp nhận: Hối phiếu đã được ký chấp nhận; hối phiếu chưa được ký chấp nhận.

– Phân loại theo loại tiền tệ: Hối phiếu nội tệ và Hối phiếu ngoại tệ

Hướng dẫn cách lập hối phiếu

Dưới đây là một số lưu ý trước khi chúng ta bắt đầu tìm hiểu cách lập hối phiếu:

  • Để có thể lập một hối phiếu, các bạn cần phải đảm bảo được cung cấp đầy đủ các nội dung bắt buộc.
  • Hối phiếu phải được thể hiện bằng văn bản chứ không phải bằng miệng hoặc qua một hình thức nào khác.
  • Số lượng bản của Hối phiếu tùy thuộc giữa thỏa thuận của 2 bên, có thể là một hoặc nhiều hơn. Tuy nhiên, tất cả đều phải là bản gốc.

Hướng dẫn lập hối phiếu

Noi dung hoi phieu

Đây là hình ảnh của một form mẫu chung, thường được sử dụng để lập các hối phiếu – Bill of Exchange. Chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu từng nội dung của hối phiếu:

1. Mục 1: Tiêu đề và số hiệu hối phiếu

Theo luật ULB 1930 “Convention Providing a Uniform Law For Bills of Exchange and Promissory” và Luật Việt Nam, tiêu đề của hối phiếu phải được ghi rõ “Bill of Exchange” hoặc “Draft”. Nếu không ghi rõ, hối phiếu mặc nhiên vô hiệu.

Tất cả các hối phiếu đều phải có số hiệu để dễ dàng tham chiếu. Mặc dù không có quy định bắt buộc về cách quy định hối phiếu, tuy nhiên, trong thanh toán L/C thường sẽ có những cách để diễn đạt số hiệu theo quy chuẩn riêng.

2. Mục 2: Số tiền xác định trên hối phiếu bắt buộc phải thanh toán

Hối phiếu là một chứng nhận ghi nợ có tính chất bắt buộc, không phải loại chứng chỉ yêu cầu thanh toán nợ. Khi nhận được hối phiếu từ người hưởng, người phát hành hối phiếu bắt buộc phải thanh toán khoản nợ, không được từ chối với bất kỳ lý do nào.

Số tiền ghi trên hối phiếu có những yêu cầu như sau:

  • Viết cả bằng số và chữ cùng đơn vị tiền tệ. 
  • Nếu có sự khác biệt về số tiền bằng số và số tiền bằng chữ thì hối phiếu coi như vô hiệu (Theo luật CCCN Trung Quốc và ISBP)
  • Nếu có sự khác biệt về số tiền bằng số và số tiền bằng chữ thì sẽ thanh toán theo số tiền bằng chữ (theo luật ULB 1930, Luật Anh, Mỹ, luật CCCN Việt Nam)

3. Mục 3 và 5: Tên và địa chỉ người bị ký phát

Thông tin của người bị ký phát (người phải thanh toán khoản nợ) bắt buộc phải cung cấp đầy đủ thông tin.

Trong hối phiếu, tên và địa chỉ người bị ký phát có thể là: ngân hàng phát hành L/C (khi thanh toán bằng L/C) hoặc là người nhập khẩu.

4. Mục 4: Thời hạn thanh toán

Tại mục thời hạn thanh toán, tùy vào thỏa thuận giữa người ký phát và người bị ký phát khi phát hành hối phiếu, có thể là hối phiếu thanh toán ngay hoặc thanh toán trả chậm.

Một số nội dung thể hiện thời hạn thanh toán trên hối phiếu:

  • Payable at sight: Thanh toán ngay
  • Payable on presentation: thanh toán khi xuất trình hối phiếu
  • Payable on demand: thanh toán khi có yêu cầu
  • At X days after sight of this…: thanh toán sau X ngày kể từ thời điểm ký phát hối phiếu
  • At X days after acceptance: thanh toán sau X ngày kể từ thời điểm chấp nhận hối phiếu
  • At X days after BL date of this…: thanh toán sau X ngày kể từ thời điểm ký vận đơn
  • At X days after shipment date of this…: thanh toán sau X ngày kể từ thời điểm giao hàng

5. Mục 6: Tên người thụ hưởng

Người thụ hưởng ở đây có thể chính là người ký phát hối phiếu hoặc người nào khác nắm giữ hối phiếu, được chuyển nhượng bằng cách ký phát hoặc trao tay

6. Mục 7: Địa điểm và thời gian ký phát

Có một số lưu ý khi điền thông tin về địa điểm và thời gian ký phát như sau:

  • Địa điểm phải được ghi trùng với nơi lập hối phiếu. Địa điểm này đặc biệt quan trọng trong các hối phiếu quốc tế. Bởi đây là căn cứ để quy chiếu luật điều chỉnh.
  • Ngày lập hối phiếu phải nằm trong thời gian có hiệu lực của L/C, sau ngày lập hóa đơn và sau ngày mở L/C

7. Mục 8: Thông tin người ký phát

Thông tin người ký phát sẽ bao gồm:

  • Tên và địa chỉ người ký phát: Đây là người cuối cùng có trách nhiệm thanh toán cho người hưởng hối phiếu. Trong một số trường hợp, người bị ký phát từ chối thanh toán, không chấp nhận thanh toán thì người ký phát bắt buộc phải thanh toán cho người thụ hưởng khi hối phiếu đã chuyển nhượng thông qua hình  thức ký hậu hoặc trao tay.
  • Chữ ký người ký phát: chữ ký của người có trách nhiệm, có quyền hạn và năng lực pháp lý đối với hoạt động của doanh nghiệp. Chữ ký phải được ký bằng tay, ký sống mới được chấp nhận là có hiệu lực.

Kết luận

Với những thông tin liên quan đến hối phiếu được soriaforcongress.com cung cấp  trên, chắc chắn các bạn đã có thể hiểu rõ hối phiếu là gì và cách lập hối phiếu. Nếu là khách hàng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xuất nhập khẩu, chắc chắn hình thức vay nợ này sẽ rất hữu ích cho doanh nghiệp của bạn đấy